International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4668 (Print)

Yıl:2017 Cilt: 9  Sayı: 3  Alan: Tarih

Salih Kış
Birinci Dünya Savaşı’nda Müşir Von Der Goltz Paşa’nın Ordu Komutanlıkları Ve Ölümü
 
Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı-Alman askerî ilişkilerinde bir sondu. Almanya, Osmanlı kara ordusunun XIX. yüzyılda başlayan reorganizasyonunda en büyük paya sahip devletti. Sultan II. Abdülhamid döneminde ordunun modernizasyonu için o dönem Avrupa’nın süper gücü olan Almanya’dan askeri uzman talebiyle başlayan süreç, I. Dünya Savaşı’nın bitimine kadar devam etti. Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin, Almanya’dan Goltz Paşa’nın Türk ordusunda görevlendirilmesiyle ilgili talebi, paşanın 12 Aralık 1914 tarihinde İstanbul’a gelerek önce askeri danışmanlık ve sonra da I. Ordu Komutanlık görevine atanmasıyla sonuçlanmıştır. Goltz Paşa bu dönemde I. Ordunun görev alanına giren başkentin ve Karadeniz Boğazı’nın savunulması ile ilgili çalışmalar yapmıştır. Fakat Liman Von Sanders Paşa’nın baskısıyla ve Almanya’nın oluruyla Osmanlı Genelkurmayı tarafından 14 Ekim 1915 tarihinde, İstanbul’dan uzaklaştırılmak istenmesinden dolayı, merkezi Bağdat’ta bulunan VI. Ordu Komutanlığına atanmıştır. Irak cephesinde İngiliz ve Rus kuvvetlerini durdurmakla ve İran iç siyasetini Almanya’nın menfaatlerine göre yönlendirmekle görevlendirilmiştir. Goltz Paşa, bu cephede İngiliz kuvvetlerinin teslim oluşunu göremeden 19 Nisan 1916 tarihinde Bağdat’ta ölmüştür. Birinci Dünya Savaşı devam ederken cenazesi, başta Enver Paşa olmak üzere protokolün katılım sağladığı, devlet töreniyle Tarabya Alman askeri mezarlığına defnedilmiştir. Bu çalışmada Goltz Paşa’nın 1914-1916 yılları arasında askeri danışman ve ordu komutanı olarak yaptığı hizmetleri ile savaş devam ederken Osmanlı vatandaşı olmadığı halde kendisi için düzenlenen özel cenaze töreninin ayrıntıları Türk-Alman arşiv belgeleri ışığında ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Almanya, Enver Paşa, İttihat ve Terakki, Bağdat

DOI Number: 10.9737/hist.2017.545

The Army Commandership And Death Of Der Goltz Pasha The Marshall During The World War I
 
The World War I was an end for the military relationships between Ottoman State and Germany. Germany was the state which owns the biggest share in the re-organization of the Ottoman army which began in the 19.th century. The process which began during the reign of the Sultan Abdülhamid the II. Upon the request of Ottoman State for the military experts from Germany, the super power of Europe at that time lasted until the end of the World War I. During the World War I, the request of Ottoman State from Germany so that Goltz Pasha is assigned in Turkish Army was accomplished when he came to İstanbul as the military consultant on December 12 1914; afterwards, he was assigned as the Commander of the First Army. During that period, Goltz Pasha worked to defend the capital city and the Trait of Bosporus which are within the duty borders of the First Army. Upon the insist of Liman Von Sanders Pasha and the approval of Germany, Ottoman General Staff wanted to drive him away from İstanbul and assigned him as the Commander of the 6.th Army whose headquarter is in Baghdad on October the 14, 1915. He was charged with stopping the British and Russian armies in the frontlines in Iraq and orient the domestic politics of İran on behalf of Germany. Goltz Pasha died in Baghdad on April 19, 1916 before he witnessed the surrender of the British Army. While the World War I was in progress, his body was buried in the Tarabya German Military Cemetery through a state ceremony which the protocol members, especially Enver Pasha, participated. In this study, the services of Goltz Pasha as the military consultant and the commander of the first army between 1914 and 1916 and the details of the funeral which was especially organized for him throughout the war although he wasn’t a citizen of the Ottoman State will be revealed through Turkish-German documents.

Keywords: Ottoman State, Germany, Enver Pasha, Committee of Union and Progress, Baghdad

DOI Number: 10.9737/hist.2017.545

Tam MetinDetay