International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4668 (Print)

Yıl:2017 Cilt: 9  Sayı: 2  Alan: Tarih

İbrahim Şirin
Dünya Fuarları ve Osmanlı Modernleş(tiril)mesi
 
Dünya Fuarlarına dünyanın tüm ülkelerinden krallar, prensler, ve diplomatlar, bankerler, tacirler ve seyir meraklıları akın edip en yeni cihazların ve atraksiyonların sergilendiği çelik, cam ve alçıdan yapılmış gösterişli saray ve salonları geziyorlardı. 1851 yılında düzenlenen Londra dünya fuarını, 6.039.195 kişi 1867'deki Paris Fuarını yaklaşık on bir milyon kişi ziyaret etti. Dünya fuarları, Batı toplumları için metalaşmanın üretim merkezleri iken, batı dışı toplumlar için batı medeniyetinin ne kadar ileri bir medeniyet olduğunun kabul ettirilme mekânlarıdır. Fuara gelen insanlar adeta büyülenmiş olarak ülkelerine geri dönerler. Batı ileri, kendi ülkeleri ise geri, köhneleşmiş bir yerdir. Osmanlı modernleşmesinin aktörlerinin neredeyse tamamı bu fuarlara katılır. Avrupa medeniyetinin ileri bir medeniyet olduğu konusunda ortak bir kararda birleşirler. Avrupa medeniyetine uyum sağlamazlarsa kendilerini Asya bozkırlarında bulacaklarına dair yargı ortak hale geldi. Medeniyet transferi, Avrupa ailesine katılma arzusu ile kendi varlıklarına yönelen tehdit arasında bir paralellik söz konusudur. Avrupa’nın gerek askeri gerek epistemik dayatmaları Osmanlı bürokrat ve aydınını Batı medeniyetinin ileri bir medeniyet olduğunu kabul etmeye zorladı. Bu zorlamada dünya fuarlarının rolü önemli olmasına karşın hiç irdelenmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Dünya Fuarı, Oryantalizm, Osmanlı modernleşmesi

DOI Number: 10.9737/hist.2017.530

The World Fairs and Ottoman Modernization
 
Kings, princes, diplomats, bankers, traders and aficionados were flocking to the world fairs and they were wandering around the pompous palaces and halls in which the latest devices and attractions were displayed. The world fair held in London in 1851 was visited by 6,039,195 people and the Paris Exposition in 1867 was visited by approximately eleven million people. World fairs are production centres of commodification in terms of western societies, while they are the places where non-western societies were imposed how advanced the western civilization is. People visiting the fair go back to their countries as almost spellbound. The west is advanced and their countries are underdeveloped and dilapidated places. Almost all the actors of Ottoman modernization participated in these exhibitions. They were all united in a common decision that European civilization was an advanced civilization. The judgment that they would find themselves in Asian steppes if they failed to provide compliance with European civilization became common. There was a parallelism between civilization transfer, the desire to join the European family and the threat to their existence. Both military and epistemic impositions of Europe forced the Ottoman bureaucrats and intellectuals to accept that Western civilization was an advanced civilization. Although world fairs play a role in this compulsion, these have not been studied at all.

Keywords: World Fair, Orientalism, Ottoman modernization

DOI Number: 10.9737/hist.2017.530

Tam MetinDetay