International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4668 (Print)

Yıl:2017 Cilt: 9  Sayı: 2  Alan: Tarih

Figen Atabey
General F.S.Maude’un Bağdat Seferi
 
Sir Frederick Stanley Maude (1864-1917), İngilizler tarafından Birinci Dünya Savaşı sırasında Irak Seferî Kuvvetlerinin kaderini değiştiren komutan olarak bilinmektedir. Tümgeneral Maude, Ağustos 1916 ayı sonlarında Korgeneral Sir Percy Lake’in yerine Irak’taki İngiliz Seferî Kuvvetleri Başkomutanlığına getirilirken, rütbesi de bu görev itibariyle geçici süreliğine Korgeneralliğe yükseltilmişti. Bu dönemde İngiliz-Hint Ordusu Dicle ve Fırat nehri boyunca savunma durumunda idi. General Maude, kısa bir süre içerisinde emrindeki birliklerin eğitimi ve yeniden düzenlenmesi çalışmalarını tamamlarken, 6.Ordu Komutanı Halil (Kut) Paşa’nın birlikleri ise giderek zayıflamaktaydı. Osmanlı Başkomutanlık Vekâleti, 29 Nisan 1916’da kazanılan Kut zaferinden sonra yaklaşık yedi ay süren İngiliz hazırlıklarını görmezden gelerek, yeni bir İngiliz taarruzuna karşı yeterli derecede hazırlık yapmamış ve Dicle üzerindeki kuvvetlerinin bir kısmını Almanya’nın isteği üzerine İran üzerine göndererek, kuvvetlerini azaltma yoluna gitmişti. 1916 Aralık ayı başı itibariyle İngilizlerin ön hazırlık dönemi tamamlanmış ve 12 Aralık 1916 itibariyle General Maude’un Bağdat hedefli taarruzu başlamıştı. İngiliz birliklerinin Dicle nehri boyunca ilerlemesi karşısında Albay Kâzım Bey (General Karabekir) komutasındaki 18.Kolordu’ya bağlı Osmanlı birlikleri büyük bir fedakârlık ve kahramanlık örneği göstermiştir. Ancak General Maude’un askerleri tarafından 22 Şubat 1917’de Felâhiye, 24 Şubat 1917’de Kut, 27 Şubat 1917’de Aziziye işgal edilmiş ve nihai olarak 11 Mart 1917 tarihi itibariyle de Bağdat ele geçirilmişti. Bağdat’ın düştüğü ve General Maude’un birliklerinin başında muzaffer bir edayla Bağdat’a girdiği haberi, sadece Britanya İmparatorluğu ile sınırlı kalmamış, bütün İtilâf Devletleri tarafından büyük coşkuyla karşılanmıştı. Bu zaferin ardından 12 Mart 1917 günü Savaş Bakanlığı tarafından General Maude artık Korgeneralliğe resmen atandı. General Maude tarafından 19 Mart 1917’de Bağdat vilayeti halkı için Londra’da Sir Mark Sykes tarafından kaleme alınan bildirge yayınlandı. Bahse konu bildiride “Ordularımız sizin kentlerinize fatih veya düşman gibi değil, kurtarıcı gibi gelmişlerdir,” açıklaması yapılmakta idi. 18 Kasım 1917’de koleradan Bağdat’ta vefat eden General Maude, İngilizler tarafından hâl⠓Bağdat Fatihi” olarak anılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Korgeneral F.S. Maude, Birinci Dünya Savaşı, Irak Cephesi, Bağdat, Irak Seferî Kuvvetleri, 6.Ordu Komutanı Halil (Kut) Paşa.

DOI Number: 10.9737/hist.2017.523

General F.S. Maude’s Baghdad Campaign
 
Frederick Stanley Maude (1864-1917) has recognized by the English for his role in turning around the fortunes of the Mesopotamian Expeditionary Force during the First World War. Major General Maude, was taken the command of a Mesopotamian Expeditionary Force in late August 1916, replacing Lieutenant General Sir Percy Lake and this duty gave him the temporary rank and position of a Lieutenant General. In this period, the English policy in Mesopotamia was defensive. He trained and organized his army in a short time . At the same time, the Ottoman Sixth Army under the command of Halil (Kut) Pasha was growing weaker. The Ottoman General Staff ignored the British preparations during the seven months following the recapture of Kut on 29 April 1916. This staff also neglected to make adequate preparations to resist a renewed British offensive and reduce the forces on the Tigris by the advice of Germans in order to advance into Persia. By the early days of December, the period of preparation was virtually at an end. Maude's offensive was launched on 12 December 1916. As to the English forces advancing up the Tigris, The Ottoman forces under the command of Colonel Kâzım (General Karabekir) XVIII. Army Corps, put through a great performance and heroism. But the troops under the command of General Maude recaptured Sannaiyat on 23 February1917, Kut on 24 February 1917, Aziziyeh on 27 February 1917 and finally conquered Baghdad on 11 March 1917. General Maude entered into the city at the head of his troops as a victorious commander. Tidings of the capture of Baghdad aroused great enthusiasm, not only throughout the confines of the British Empire but also in all the Allied countries. After this victory, Maude was promoted definitely to the rank of Lieutenant General by the War Cabinet on 12 March 1917. He issued a proclamation to the inhabitants of Baghdad on 19 March 1917. This document, drafted by Sir Mark Sykes in London, pledged that "Our armies do not come into your cities and lands as conquerors or enemies, but as liberators". General Maude who died of cholera on 18 November 1917, is still known as “the Conqueror of Baghdad.”

Keywords: Lieutenant General F.S. Maude, The First World War, Mesopotamian Front, Mesopotamian Expeditionary Force, Halil (Kut) Pasha, the Sixth Army Commander.

DOI Number: 10.9737/hist.2017.523

Tam MetinDetay