International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2019 Cilt: 11  Sayı: 3  Alan: Tarih

Hayati Aktaş
İngiliz ve Amerikan Belgelerinde Samsun’un Bombalanması Olayı ve Pontus Meselesi
 
Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele döneminde Samsun ve çevresi 1920 Ağustos’unda Sovyet Rusya ile yapılan protokolden sonra Anadolu’ya yardım gelmesi noktasında kritik bir öneme sahip olmuştur. Batum'dan Sinop'a kadar olan Karadeniz sahil şeridi Yunanlıların hayalini kurdukları Pontus Cumhuriyeti fikrinin odak noktası olması sebebiyle Yunan gemileri mütarekeden sonra Karadeniz'de Türk sahil şeridine abluka uygulamalarına katılmış ancak Türk gemilerini yakalamada başarılı olamamıştır. Yunan güçleri daha sonra bir yandan bölgedeki Rumlara silah ve cephane sağlarken diğer yandan bölge halkını yıldırmak amacıyla Türk limanlarını bombalamaya başlamıştır. Milli Mücadeleye silah ve cephane sevkiyatında önemli bir rol oynayan Samsun ise 7 Haziran 1922 tarihinde Yunan donanmasının bombardımanına maruz kalmış ve Yunan askeri unsurları bu hamle ile Batı Anadolu’da istediği başarıyı sağlayamayan Yunan ordusunun mevcut pozisyonunu korumasına yardımcı olmayı ve Türk taarruzunun başlamasının beklendiği bu dönemde, Samsun’dan yapılacak silah ve cephane naklini önlemeyi amaçladığı anlaşılmıştır. Ayrıca Samsun’a bir Yunan çıkarması yapıldığı süsü vererek Samsun ve çevresindeki Pontusçuları kışkırtmak, Türkleri moral yönünden çökertmek gibi beklentilerde söz konusu olmuştur. Ancak bu gelişmeler karşısında İngiliz Hükümetinin tutum ve davranışlarının olayları ya bilmezlikten gelmek, yada duyarsız davranmak olduğu dikkate değer başka bir husustur.

Anahtar Kelimeler: I. Dünya Savaşı, Samsun, Karadeniz, Yunan Donanması, Pontus Meselesi

DOI Number: 10.9737/hist.2019.742

The Bombardement of Samsun in English and American Documents and Pontus Issue
 
During the First World War and the National Struggle, Samsun and its environs had a critical importance in transfering the aid to Anatolia after the protocol with Soviet Russia in August 1920. The Black Sea coast from Batumi to Sinop was the focal point of the idea of the Pontus Republic, in which the Greeks had dreamed of, and thus the Greek ships joined the blockade of the Turkish coastline in the Black Sea after the armistice, but they were not successful in capturing Turkish ships. While the Greek forces then provided weapons and ammunition to the Greeks in the region, they began to bomb the Turkish ports in order to intimidate the people of the region. Samsun, which played an important role in the arms and ammunition delivery for the National Struggle, was bombarded by the Greek navy on June 7, 1922, and the Greek military elements were expected to help the Greek army to maintain its current position in Western Anatolia and to prevent the transport of weapons and ammunition from Samsun when the Turkish offensive was predicted. In addition, by making look like that there was a Greek military landing in Samsun, it was aimed at provoking the surrounding region to provoke the supporters of the idea of Pontus and demoralising the Turks. However, it is noteworthy that the British Government's attitudes and behaviors were either ignorant or insensitive in the face of the events.

Keywords: World War I., Samsun, Black Sea, Hellenic Navy, Pontus Issue

DOI Number: 10.9737/hist.2019.742

Tam MetinDetay