International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2020 Cilt: 12  Sayı: 2  Alan: Tarih

Süleyman Polat
IV. Murat Devri Doğu Seferlerinde Nehir Taşımacılığı ve 1638 Bağdat Seferinde Fırat Üzerinden Yapılan Nakliyat
 
IV. Murat devrinin en önemli dış siyasi hadisesi Bağdat ekseninde gelişen Osmanlı-Safevi mücadelesi ve buna bağlı olarak Osmanlı Devleti’nin Bağdat’ı almaya yönelik ardı ardına düzenlediği kara seferleriydi. Fırat ve Dicle nehirleri üzerinden yürütülen askeri nakliyat bu seferlerin lojistik organizasyonunun bir parçasıydı. Ancak Osmanlı Devleti’nin Bağdat’a düzenlediği seferler kara seferleri olduğu için nehir taşımacılığı genellikle arka planda kalmıştı. Bu nedenle ilgili çalışmanın ana konusunu IV. Murat dönemi Safevi seferlerinde nehirlerden yürütülen taşımacılık oluşturmuştur. Çalışmada ilk olarak Osmanlı zamanında Dicle ve Fırat üzerinden yapılan askeri nakliyata dair bilgiler verilecek, sonrasında IV. Murat devrinde Revan ve özellikle Bağdat seferlerindeki nehir nakliyatından örneklerle bahsedilecektir. Bu sayede IV. Murat devrinde nehirden yürütülen askerî taşımacılığın önceki dönemlerle benzer yahut farklı tarafları ortaya konulacaktır. Son olaraksa, ayrıntılı kayıtlarına ulaşılan 1638 Bağdat seferinde Fırat üzerinden yapılan taşımacılığa dair veriler açıklanarak, dönem itibariyle yürütülmüş nehir nakliyatının avantaj ve handikapları tespit edilecektir. Çalışmada muasır Osmanlı kronikleri kullanılmakla beraber, asıl veriyi savaşların organizasyonları çerçevesinde tutulmuş mühimme, ahkam kayıtlarından tespit edilen veriler ve diğer belgeler oluşturacaktır.

Anahtar Kelimeler: IV. Murat, Dicle, Fırat, Bağdat, Nehir Taşımacılığı

DOI Number: 10.9737/hist.2020.845

River Transport in the Eastern Campaigns in the Age of Murad IV and the Transport Performed over Euphrates River in 1638 Baghdad Campaign
 
The most significant foreign incident of the age of Murad IV is the battle between Ottoman-Safavid that took place in Baghdad and correspondingly, the land campaigns that were performed by Ottoman Empire in succession in order to invade Baghdad. The military transportation that was performed over the Euphrates and Tigris rivers was a part of the logistic organization of these campaigns. However, since the campaigns conducted by the Ottoman Empire towards Baghdad were land campaigns, river transportation usually remained in the background. Thus, river transportation performed in Safavid campaigns during the reign of Murad IV constitutes the main subject of the present study. In the study, first information will be given about the military transportation performed over the Euphrates and Tigris rivers in the Ottoman period, and then the river transportation in Revan and Baghdad campaigns during the reign of Murad IV will be discussed with examples. Therefore, the similar or different aspects of military transportation performed over rivers in the age of Murad IV with the prior periods will be revealed. Lastly, the advantages and handicaps of river transportation will be determined by explaining the data of transportation performed over the Euphrates River in the 1638 Baghdad campaign of which detailed records were obtained. In the study, as well as using the contemporary Ottoman chronicles, the main data consists of data and other documents that were determined from mühimme and judgment registration books which were kept within the framework of the organization of the battles.

Keywords: Murad IV, Tigris, Euphrates, Baghdad, River Transportation

DOI Number: 10.9737/hist.2020.845

Tam MetinDetay