International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2020 Cilt: 12  Sayı: 1  Alan: Tarih

Ayşegül Bekmez
Kırşehir Melik Gazi Türbesi Üzerinden Yeni Bir Değerlendirme
 
Kırşehir merkezde bir park içinde bulunan Melik Gazi Türbesi, Anadolu Selçuklu mimarisinde cephe düzenlemesi ve süslemesi ile özel bir yere sahiptir. Anadolu Selçuklu siyasetinin en karmaşık olduğu süreçte inşa edilen eser, kitâbesi, mimari ve süsleme özellikleriyle dönem hakkında ipuçları vermektedir. Türbe bugüne kadar birçok yayında cephe düzeni ve süslemeleri açısından incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, yapının dikkat çeken mimari özelliklerinin yanında kitâbesi ve süsleme özellikleri üzerinde yoğunlaşarak yeni değerlendirmeler de bulunmaktadır. Türbenin kitâbesi bugüne kadarki yayınlarda ikinci planda kalmış ve yeterince ele alınmamıştır. İnceleme iki farklı başlıkla türbeyi değerlendirmektedir. İlk başlıkta türbe inşa kitâbesi incelenmektedir. Yapılan çalışma ile kîtâbe içeriği daha ayrıntılı olarak ele alınırken; yapı ile ilgili yeni değerlendirmeler için de kapı aralanmaktadır. İkinci başlıkta ise türbe ile bağlantılı olduğu düşünülen türbenin 50 m. kuzeyindeki Lale Cami ve bir zamanlar türbenin yanında bulunan Melik Gazi Medresesi ile türbe birlikte değerlendirilmektedir. Bu üç yapının birlikte ele alınması ile bir yapı topluluğunun parçaları olabileceklerine dair sorulara cevap aranmaya çalışılmaktadır. Araştırmanın sonucunda Melik Gazi Türbesi’nin inşa tarihi ve bânîsi ile ilgili yeni bulgular ve çevresindeki Lale Cami ve Melik Gazi Medresesi arasındaki bağlantılar hakkında yeni değerlendirmelerde bulunulmaktadır. Ayrıca Kırşehir’de Türk döneminin en önemli imar faaliyetlerine imza atan Melik Muzafferüddin’in şehre yaptığı katkılar da irdelenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kırşehir, Melik Gazi Türbesi, Melik Gazi Medresesi, Lale Cami, Kitabe, Yapı Topluluğu.

DOI Number: 10.9737/hist.2020.820

A New Evaluation Through Kırşehir Melik Gazi Tomb
 
Melik Gazi Tomb, which is located in a park in Kırşehir center holds a special place in Anatolian Seljuk architecture due to its façade arrangement and decoration. Built in the most chaotic period of Anatolian Seljuk political landscape, the body of work gives clues about the period with its epitaph, decoration and architectural features. To date, the tomb has been examined in many publications in terms of façade arrangement and decoration. The purpose of this study is to make new evaluations by focusing on its epitaph and decoration features in addition to its striking architectural features. Epitaph of the tomb has stayed in the background in publications to date and it has not been sufficiently discussed. The research evaluates the tomb under two different titles. In the first title, inscription on the tomb was evaluated. With this study, while the context of the inscription is discussed in more detail; it cracks the door open for new evaluations regarding the structure. In the second title, Lale Mosque which is situated only 50 meter from the tomb and is thought to be related with the tomb and Melik Gazi Madrasah which was once next to the tomb are evaluated together with the tomb. With discussing these three structures together, it is tried to seek for an answer to question such as whether they are part of a set of buildings. At the end of this research, new findings have been achieved about the builder of Melik Gazi Tomb and when was it built, and new evaluations have been made regarding the connection between Lale Mosque and Melik Gazi Madrasah. Moreover, contributions of Melik Muzafferüddin who involved in the most important construction activities in Kırşehir to the city were examined as well.

Keywords: Kırşehir, Melik Gazi Tomb, Melik Gazi Madrasah, Lale Mosque, İnscription, Bulding Complex.

DOI Number: 10.9737/hist.2020.820

Tam MetinDetay