International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2020 Cilt: 12  Sayı: 3  Alan: Tarih

İsmet Türkmen
Köy Enstitüleri Araştırmaları Üzerine Metodolojik Bir Yaklaşım
 
Türkiye’de Köy Enstitüleri denemesi yaklaşık 80 yıldır siyasetten eğitime, iktisattan sosyal yaşama farklı çevrelerin tartışmalarının merkezinde yer almaktadır. Bazı çevrelerce özlemle anılan bazıları tarafından da hakkında yoğun spekülasyonlar yapılan Köy Enstitüleri, politik kutuplaşmalara neden olurken Türk siyasetinde yol ayrımlarına da yol açmıştır. Bu bağlamda tarihi deneyimimizde bu kurumlar kadar tartışılagelen çok az sayıda mesele vardır. Özellikle Türk demokrasisinde köklü değişimlerin yaşandığı 1950’li ve 1960’lı yıllarda, yoğun siyasî ve ideolojik tartışmaların merkezinde bu enstitülerin mevcudiyeti yer almıştır. Bu çalışmada Köy Enstitüleri konusunun, sözlü tarih araştırmaları için özel ve güçlü yanları ve potansiyelleri olduğu kanaatindeyiz. Şüphesiz, bu kurumlarda idarecilik yapmış, ders vermiş, öğrenim görmüş, memuriyette bulunmuş, bu kurumların yerleştiği coğrafyaların yakınlarındaki köylerde bulunmuş herkesin anlatacak tarihî ve sosyal açıdan ilginç yaşam öyküleri vardır. Bu kurumların varlıklarını devam ettirdikleri dönemde, lehinde ve aleyhinde tavır alan toprak sahipleri ve bürokratların, bu alanda çalışan entelektüel kesimlerin fikirleri ve dayanakları, bu konudaki spekülasyonların açığa kavuşturulması açısından fevkalade mühimdir. Bu doğrultuda; 1940-1954 yılları arasında Köy Enstitüleri’ne ilişkin TBMM arşiv kayıtlarından, dönemin süreli yayınlarından, telif ve tetkik eserlerden de yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Köy Enstitüleri, Türkiye, Sözlü Tarih, Kırsal Kalkınma

DOI Number: 10.9737/hist.2020.879

A Methodological Approach on Village Institutes Research
 
Village Institutes trial in Turkey for nearly 80 years is located in the center of discussion of different circles from politics to education and from economics to social life. Village Institutes, that some people have long been reckoned with and some others have been speculated about, have caused polarization and separations in Turkish politics. In this context, there are very few issues in our historical experience that are discussed as much as these institutions. Especially in the 1950s and 1960s when the radical changes were experienced in Turkish democracy, the existence of these institutes was the center of intense political and ideological debates. This study argues that the subject of Village Institutes has special strenghts and potantial for verbal history researchs. Undoubtedly, everybody who has worked, taught, been educated, been in service in this institutes and has lived in the villages near the geographies where these institutions were located, has historical and socially interesting life stories to tell. The ideas and grounds of the landowners and bureaucrats who took a stand in favor of and against these institutions during the period when these institutions continued their existence and the examinations of intellectuals working in this field are extremely important in terms of revealing the speculation on this matter. In this study the documents and records about Village Institutes from Prime Ministry Republic Archive, and parliamentary records, periodicals of the period, copyright and audit works were used.

Keywords: Village Institutes, Turkey, Verbal History, Rural Development

DOI Number: 10.9737/hist.2020.879

Tam MetinDetay