International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2020 Cilt: 12  Sayı: 3  Alan: Tarih

Mehmet Korkmaz
Osmanlı Devleti’nde Modern Arşivcilik Uygulamaları: Bahriye Nezareti Arşiv Talimatnâmesi Işığında Arşivlik Malzemenin Muhafazası ve Erişime Hazır Hâle Getirilmesine Dair Bazı Tespitler
 
Kamu kurum ve kuruluşlarının gördükleri hizmetler sonucu oluşan ve saklanması tarihi, hukuki, idari ve çeşitli bakımlardan bir konuyu aydınlatmaya yarayan arşivlik malzemenin muhafazası, tasnifi ve erişime hazır hâle getirilmesi arşivcilik faaliyeti olarak tanımlanır. Arşivlerin temel görevleri arasında yer alan uygulamalar esnasında doğal olarak birtakım aksaklıklar veya sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu sorunların ortadan kaldırılması amacıyla devlet tarafından zaman zaman kanun, tüzük, yönetmelik ve talimatnameler yayınlanmıştır. Söz konusu yazılı metinler arşivciliğin teorik alt yapısının oluşturulmasında önemli işlev görmüşlerdir. Bu durum arşivcilik mesleğinin, diğer mesleklerde de olduğu gibi kendine has birtakım aşamalardan geçerek gelişme göstermesini sağlamıştır. Bu makalede ele alınacak olan ve 1882 yılında Bahriye Nezareti tarafından yayınlanan arşiv talimatnamesi de Türk arşivcilik tarihinin yazılı metinlerinden biridir. Arşivcilik tarihine ışık tutan ve arşivcilik literatürüne katkı sağlayan bu talimatnamede, işlemi tamamlanan evrakın muhafazasına ve erişimine ilişkin arşiv memurlarının uyacakları kurallar detaylı olarak açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arşiv, Arşivci, Tasnif, Tarihi Arşivler, Bahriye Nezareti

DOI Number: 10.9737/hist.2020.865

Modern Archiving in the Ottoman Empire: An Instruction of the Navy Ministry on Storage of Archives and Making it Ready for Access
 
The storage, classification and accessibility of archival material, which is formed as a result of the services provided by public institutions and organizations, and which is used to illuminate a matter in terms of its historical, legal, administrative and various aspects, are defined as archival activity. Naturally, some malfunctions or problems arise during the applications that are among the main duties of the archives. Laws, regulations and directives were issued by the government from time to time in order to eliminate these problems. These written texts played an important role in the formation of theoretical infrastructure of archiving. This situation enabled the profession of archiving to progress through a number of stages, as in other professions. The archive instruction that will be discussed in this article and published by the Naval Ministry in 1882 is one of the written texts of Turkish archival history. In this instruction, which sheds light on the history of archiving and contributes to the archival literature, the rules to be followed by the archivists regarding the storage and access of the completed documents are explained in detail.

Keywords: Archive, Archivist, Document Classification, Historical Archives, Ottoman Naval Ministry.

DOI Number: 10.9737/hist.2020.865

Tam MetinDetay