International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2019 Cilt: 11  Sayı: 4  Alan: Tarih

Nihal Gezen
Siyasal İktidar Bağlamında Memlûkler’de, Delhi Türk Sultanlığı’nda ve Türkiye Selçuklular’ında Saltanat Nâipliği
 
Her Türk-İslam devletinde mevcut olmayan saltanat nâipliği makamı ilk Türk-İslam devletlerinde ismen görülse dahi bu makam Memlûklerde, Delhi Türk Sultanlığı’nda ve Türkiye Selçukluları’nda kısmen süreklilik gösteren bir makam halini almıştır. Bu devletlerin merkezlerine tayin edilen saltanat nâipleri, sultana, saltanata ve iktidara daha fazla yakın olmaları sebebi ile eyaletlere tayin edilen saltanat nâiplerinden farklılık göstermektedir. Ele aldığımız devletlerde merkeze tayin edilen saltanat nâiplerinin büyük bir çoğunluğu, gulam sisteminden yetişmiş askeri ve siyasi kabiliyete sahip, idari işlerde de tecrübe sahibi olan asker kökenli emirlerdi. Saltanat nâipleri bağlı oldukları devletlerin sultanlarına, devlet işlerinin yürütülmesinde yardımcı olup, askeri ve idari işler için tayin edilip, geniş yetkiler ile önemli pozisyonlara sahip olmuşlardır. Onlar büyük bir çoğunlukla bu göreve, hizmet ettikleri sultanların iktidarın sahibi olmalarında veya iktidarlarının muhafazasında diğer emirlerden daha çok katkıları olmaları sebebiyle getirilmişlerdir. Ele aldığımız bu devletlerin bürokrasilerinde yer alan saltanat nâipliği makamının öneminin ortaya konulabilmesi için her üç devletin de devlet, iktidar ve yönetim anlayışları ile saltanat nâipliği makamı ile doğrudan ilişkisi olan gulam sistemini esas alarak, bu kavramlar üzerinden Memlûklerde, Delhi Türk Sultanlığı’nda ve Türkiye Selçukluları’nda saltanat nâipliği makamını karşılaştırmalı bir şekilde ele alacağız.

Anahtar Kelimeler: Saltanat Nâipliği, İktidar, Memlûkler, Delhi Türk Sultanlığı, Türkiye Selçukluları.

DOI Number: 10.9737/hist.2019.759

Sultanate of Regency within the Context of Political Power in the Mamluks, Delhi Turkish Sultanate, and Turkish Seljuk State
 
Although nominally seen in the Turkish-Islamic state, the office of regent reign, which was not available in a Turkish-Islamic state, became a state authority partially showing its continuity in the Turkish Seljuk Sultanate and Turkey, Mamluk and Delhi states. The regents of sultanate assigned to the centers of these states differed from the regency regimes assigned to the provinces, because they remained closer to the sultan, the reign and the state power. The majority of the Sultanate regents assigned to the center in these above-mentioned states were military-origin emeers with military and political skills raised through the gulam system and quite experienced in administrative affairs. The regents of the Sultanate helped the sultans of the states to which they belonged to carry out the affairs of the state, and they were appointed for military and administrative affairs and they held important positions with wide powers. They were mostly brought to this task because the sultans they served had more power than the other commandments in the management of powers or in the maintenance of their powers. To reveal the importance of this state of bureaucracy in located reign regency authorities in all of the three states, we will investigate the state government and management approach with the reign regency authorities on the basis of gulam system that had a direct relationship considering these concepts of regency authorities in Delhi Turkish Sultanate, in Turkey in the reign of the Seljuks in a comparative way.

Keywords: Regency of sultanate, Power, Mamluks, Delhi Turkish Sultanate, Turkish Seljuks

DOI Number: 10.9737/hist.2019.759

Tam MetinDetay