International Journal of History ISSN:1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Year:2018 Volume: 10  Issue: 2  Area: History

Remzi Aydın
Restorations of the Kayseri Armenian Churches in the Ottoman Archive Documents
 
In this study, the restorations of Armenian churches in Kayseri during the Ottoman period have been discussed. The documents of the Ottoman Archives of the Prime Ministry, on which the study is based, contain important information about the process of restoration of the Armenian churches. When the dates of the related documents are studied closely, it is possible to see that restoration applications increased starting from 1839 when the Imperial Edict of Reorganization was issued and speeded up with the Edict of Reforms in 1856. With the archive research, applications at various times for the restoration of seven churches have been noticed. Among these churches, which are proofs of the Ottoman tolerance, those of Mother Mary and St Theodore in Talas, and St Theodore in Erkilet, unfortunately, have not survived to the present day. While only the ruins of few walls from the Church of St Theodore in Fenese / Develi have remained, the Churches of St Stephen in Efkere and SS Peter and Paul in Tomarza are mostly, and the Church of St Theodore in Everek is completely intact. From the surveys on the buildings, it is obvious that the restoration requests mentioned in the archive documents were met, sometimes with a delay though. The restoration for the Muslim and non-Muslim shrines were not the same; depending on the documents, it has been established that for the restoration of the non-Muslim ones before the Reforms, the opinion of the Sheikh ul-Islam and later, that of the Ministry of Justice and Religious Sects was sought. According to the related fatwas, affirmative replies were granted on condition that no additions were made to the original buildings.

Keywords: Ottoman, Kayseri, Armenian, Church, Reconstruction.

DOI Number: 10.9737/hist.2018.5817

Osmanlı Arşiv Belgelerine Göre Kayseri’deki Ermeni Kiliselerinin Onarımları
 
Bu çalışmada, Kayseri’deki Ermeni cemaatine ait kiliselerin Osmanlı döneminde geçirdiği onarımlar ele alınmıştır. İncelemeye esas olan Başbakanlık Osmanlı Arşivi belgeleri, Ermeni kiliselerinin imar sürecini ortaya koyan önemli bilgileri içermektedir. Konu ile ilgili belgelerin tarihlerine bakıldığında, imar başvurularının Tanzimat Fermanı’nın çıkarıldığı 1839 yılından itibaren arttığı, 1856 yılında çıkarılan Islahat Fermanı ile birlikte ise hızlandığı görülmektedir. Arşiv araştırmasında yedi kilisenin onarımı için muhtelif zamanlarda başvurular yapıldığı tespit edilmiştir. Osmanlı hoşgörüsünün kanıtı olan bu yapılardan maalesef Talas Meryem Ana ve Surb Toros ile Erkilet Surb Toros kiliseleri günümüze kadar gelememiştir. Develi’deki Fenese Surb Toros Kilisesi’nden birkaç duvar kalıntısı günümüze kalmışken, Efkere Surb Stephanos Kilisesi ve Tomarza Bogos Bedros kiliseleri büyük oranda, Everek Surb Toros Kilisesi ise tamamen sağlam durumdadır. Arşiv belgelerinde bahsi geçen onarım taleplerinin gecikmeli olsa da gerçekleştirildiği yapı üzerindeki incelemelerden anlaşılmaktadır. Müslümanlara ait mabedlerin imar sürecinden farklı olarak gayrimüslim ibadethanelerinin onarımı için Tanzimat öncesinde şeyhülislamdan, sonrasında ise Adliye ve Mezahib Nezareti’nden görüş istendiği belgelerden tespit edilmiştir. Konu ile ilgili fetvalara bakıldığında yapının eski haline hiçbir şey ilave etmemek kaydıyla onarım için olumlu cevap verildiği anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Kayseri, Ermeni, Kilise, Onarım.

DOI Number: 10.9737/hist.2018.5817

Detail