Yıl:2022   Cilt: 14   Sayı: 4   Alan: Tarih

  1. Anasayfa
  2. Makale Listesi
  3. ID: 2280

BİR DOSTLUĞUN İNŞASI: PORT ELIZABETH AZİZİYE CAMİ

Selcan Alperay Eraslan ORCID Icon,Oğulcan Avcı ORCID Icon

17. yüzyıldan itibaren Hollandalılar tarafından köleleştirilerek Güney Afrika’ya yerleştirilen Malaylar, Müslüman olmalarına rağmen dini kısıtlamalarından dolayı İslamiyet esaslarını tam olarak öğrenememiş; bununla birlikte bölgedeki din adamlarının yanlış dini ritüelleri sebebiyle bazı uygulama hataları yapılmıştır. Bölgeden hacca giden bazı kimselerin döndüklerinde bu hataları düzeltmek istemeleri ise birtakım tartışmalara sebep olmuştur. Bunun üzerine dönemin hilafet makamı olan Osmanlı Devleti’nden yardım istenmiştir. Osmanlı Devleti talebi kabul etmiş ve din alimi olan Ebu Bekir Efendi’yi bölgeye göndermiştir. Böylece ilk karşılıklı etkileşim ve iletişim başlamıştır. Ebu Bekir Efendi’nin burada bulunduğu sırada önceki yıllarda Port Elizabeth’de inşasına başlanan ancak bitirilemeyen cami, Sultan Abdülaziz Han Döneminde Osmanlı Devleti’ne başvurularak yardım talep edilmesi üzerine, bitirilmiş ve bu vesileyle Aziziye adını alan caminin gölgesinde uzun yıllar devam edecek bir dostluk ve kardeşlik bağı bina edilmiştir. 1900 yılında Aziziye Camisi’nin satılarak yıkılması gündeme gelince bölgede yaşayan Müslümanların yardım istedikleri makam yine Osmanlı Devleti olmuştur. Osmanlı Devleti bu satışı önleyememiş olsa da Güney Afrika Müslümanlarının devlete ve hilafet makamına olan gönül bağı devam etmiştir. Güney Afrika’daki Müslümanlar Osmanlı Devleti’nin kendilerini kucaklayıcı tavrını ve yardımlarını hiçbir zaman unutmamış, emperyalist devletlere karşı Trablusgarp Savaşı’ndan Millî Mücadele’nin kazanılmasına kadar devam eden mücadele yıllarında Türk milletinin yanında yer almışlardır. Bu çalışmada Güney Afrika’da özelinde bölge Müslümanları ile Osmanlı Devleti arasındaki ilişkiler incelenmiş ve Aziziye Camisi’nin bu ilişkinin inşa sürecindeki yeri konu edinilmiştir. Bu bağlamda caminin inşa süreci ve akıbetine değinilerek Aziziye Camisi’nin sanat tarihi disiplini açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Güney Afrika, Port Elizabeth, Osmanlı, Malay Müslümanları, Aziziye Cami

10.9737/hist.2021.1107


Building A Camaraderie: Port Elizabeth Aziziye Mosque

The Malays, who were enslaved by the Dutch and settled in South Africa from the 17th century, could not fully learn the principles of Islam due to their religious restrictions, although they were Muslims; in the meantime, some application mistakes were made due to the wrong religious rituals of the clergy in the region. The fact that some people who went on pilgrimage from the region wanted to correct these mistakes when they returned, caused some controversy. Thereupon, help was requested from the Ottoman State, which was the caliphate authority of the period, and the Ottoman State appointed Ebu Bekir Efendi here as a religious scholar. In this way, the first mutual interaction and communication began. While Ebu Bekir Efendi was here, the mosque, which was started to be built in Port Elizabeth in previous years but could not be completed, was completed during the reign of Sultan Abdulaziz Han, upon the request for help from the Ottoman Empire. On this occasion, a bond of friendship and brotherhood that will last for many years has been established in the shadow of the mosque, which was named Aziziye. When the sale and demolition of the Aziziye Mosque came to the agenda in 1900, the Ottoman State was again the authority that the Muslims living in the region sought help. Although the Ottoman State could not prevent this sale, the ties of love of Muslims to the state and the caliphate continued. Although the Ottoman State could not prevent this sale, the ties of affection of South Africa Muslims to the state and the caliphate continued. Muslims in South Africa have never forgotten the embracing attitude and assistance of the Ottoman Empire, and they stood by the Turkish nation in the years that continued from the Ottoman-Italian War to the victory of the National Struggle and during the years of struggle against imperialist states. In this study, in South Africa the relations between the Muslims of the region and the Ottoman Empire were examined and the place of the Aziziye Mosque in the construction process of this relationship was discussed. In this context, it has been tried to evaluate the Aziziye Mosque in terms of art history discipline by mentioning the construction process and the fate of the mosque.

Keywords: South Africa, Port Elizabeth, Ottoman, Malay Muslims, Aziziye Mosque

10.9737/hist.2021.1107


73