International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2021 Cilt: 13  Sayı: 5  Alan: Tarih

Yusuf Kesgin - Okan Güven
ATTIĞINI VURAN OSMANLI: SPOR-ASKERİYE VE GÖSTERİ ÜÇGENİNDE NİŞANCILAR (1703-1730)
 
Türklerin tarih sahnesinde yer aldıkları ilk zamanlardan itibaren en çok ön plana çıkan değerlerinden birisi ordu-millet kavramı olmuştur. Ordu-millet kavramının ise en büyük destekleyici unsurları arasında ise başta şenlikler ve gösteriler gibi kimi eğlence faaliyetlerinde de kullanılagelen sportif aktiviteler yer almıştır. Her ne kadar Avrupa ile iç içe geçmiş takibatın ve modern dünyanın bir getirisi olsa da atıcılık mantığı zemininden olarak tüfeklerle icra edilen nişancılık da bu idman eylemlerinin arasında kendisine yer bulmuştur. Neredeyse bir sanat/zanaat olarak düşünülebilecek nişancılığın sportif faaliyetler kapsamına girdiğini ve eğlence dünyasında da var olduğunu gösteren en önemli emarelerden biri de Ceyb-i Hümâyun Defterleridir. Çalışma tarih vitrinine süs katan sosyo-kültürel konular için bu defterler üzerinden nişancılık sergileyen kimselerin bu faaliyeti niçin yaptığı yani hangi tür şenliklerde yer aldığını, nişancılığın ekonomisini ve nişancılıkla hemhal olanların kimler olduklarıyla başka bir deyişle isimleri, nereli oldukları, kimlikleri, lakapları ve vazifeleri ile bir bütün olarak hangi şartlar altında göz önünde bulunduklarını göstermek gayesini gütmüştür.

Anahtar Kelimeler: Nişancılık, Tüfenkendâz, Padişah İhsanı, Spor, Osmanlı.

10.9737/hist.2021.1055

The Ottoman Who Shot his Throw: Shooters in the Triangle of the Sport-Military and Show (1703-1730)
 
One of the most prominent values of the Turks since the first times they took their place on the stage of history has been the concept of army-nation. Among the biggest supporting elements of the army-nation concept, there were sportive activities, which are also used in some entertainment activities such as festivals and shows. Although it is a result of the pursuit intertwined with Europe and the modern world, snipers performed with rifles on the basis of the logic of shooting has also found a place among these training activities. Ceyb-i Hümayun registers are one of the most important indications that shooters, which can be considered almost as an art/craft, is included in the scope of sports activities and also exists in the entertainment world. it sought to show the conditions under which they were considered as a whole for socio-cultural issues that add ornament to the work of history showcase, why the people who show marksmanship through these registers do this activity, that is, what kind of festivals they take part in, the economy of marksmanship and who are involved in marksmanship, in other words, their names, where they are from, their identities, nicknames and duties.

Keywords: Shooting, Gunslinger, Beneficence, Sport, Ottoman.

10.9737/hist.2021.1055

Tam MetinDetay