International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2021 Cilt: 13  Sayı: 4  Alan: Tarih

Nilgun Elâm
BİZANS-OSMANLI İLİŞKİLERİNDE SÖZDE BARIŞ DÖNEMİ (1413-1421)
 
Osmanlı saray vakanüvistlerinin eserleri, Sultan I. Mehmed’in (1413-1421) saltanatı döneminde Bizans imparatoru II. Manuil Palaiologos (1391-1425) ile kurduğu diplomatik ilişkilerin mahiyeti üzerine detaylı bilgiler vermekten uzaktır. Oysaki imparator, Ankara Savaşı (28 Temmuz 1402) öncesindeki gibi hem Anadolu’ya hem de Rumeli’ye hâkim olmanın mücadelesi veren Osmanlı sultanının karşısında bunu engellemek adına güç birliği yapan Anadolu Türk beylikleri ve Balkanlı Hristiyan devletlerinin eşgüdümlü faaliyetlerinde bir çok kez kilit rol oynadı. İmparatorun müttefikleri Karamanoğlu II. Mehmed Bey (?-1423) ve Candaroğlu İsfendiyar Bey (1392-1440) gibi Anadolu’daki Türk beyleri, Sırp despotu Stefan Lazareviç ve Vlah voyvodası Mircea idi. Dukas, Sphrantzes, Halkokondyles, Kritovulos gibi Bizanslı tarihçilerin kronikleri, Anonim Grekçe Kısa Kronikler, II. Manuil’in mektupları, Filozof Konstantin’in Stefan Lazareviç biyografisi, Burgundiyalı elçi Ghillebert de Lannoy’un kayıtları, Venedik ile Ragusa senato kararlarının bilgileri ile birleştirildiğinde bu ittifakın varlığı kendini hissettirmektedir. Söz konusu veriler, Fetret döneminde (1402-1413) bu ittifakın tek seferlik olmadığını, aksine Sultan I. Mehmed’in tahta çıkışı sonrasında ve hatta Sultan II. Murad’ın (1421-1451) tahta çıkış sürecinde devreye girdiğini göstermektedir. Osmanlı kronikleri, bu güç odakları arasındaki bu bağ hakkında sessiz kaldıkları gibi aynı zamanda sultanların bunlara karşı yürüttükleri askeri operasyonları birbirinden bağımsız olaylarmış gibi sunmaktadır. Bu bakımdan yukarıda sözünü ettiğimiz kaynak grubu, Osmanlı kroniklerinin bıraktığı boşlukları doldurması bakımından büyük öneme sahiptir. Bu makalenin amacı, Bizanslı, Türk ve Balkanlı müttefiklerin Osmanlı tarihinin 1413-1423 yılları arasında oynadıkları önemli rolü bu kaynakların verileri ışığında yeniden ele almaktır.

Anahtar Kelimeler: Bizans Tarihi, Osmanlı Tarihi, I. Mehmed, II. Murad, II. Manuil Palaiologos, VIII. İoannis Palaiologos

10.9737/hist.2021.1032

The Period of So-called Peace in Byzantine-Ottoman Relations (1413-1421)
 
Ottoman chronicles, written by palace historians, are far from providing detailed information on the nature of the diplomatic relations that Sultan Mechmed I established with the Byzantine emperor Manuel II Palaiologos during his reign. However, the Byzantine emperor played repeatedly a key role in the coordinated activities of the Anatolian Turkish principalities and Balkan Christian states, who joined forces to prevent the Ottoman sultans, who struggled to dominate both Anatolia and Rumelia, as before the battle of Ankara. These actors accompanying the Emperor in this alliance were Turkish emirs in Anatolia such as Karamanoglu Mechmed II Beg (?-1423) and Candaroğlu İsfendiyar Beg (1392-1440), and Serbian prince Stephan Lazarevic in the Balkans and Vlah vojvoda Mircea. Chronicles written by Byzantine historians such as Ducas, Sphrantzes, Halkokondyles, and Anonymous Greek Short Chronicles, the epistles, Philosopher Constantine, Stephen Lazarevic’s biographer, the records of the Burgundian diplomat Ghillebert de Lannoy, who had been sent as an ambassador to the Byzantine palace, the reports of Venetian ship-owners (operated in Levant) which are echoed in the Senatorial as well as of the Venetian representatives (bailos) in Constantinople and finally the records of Ragusan Senate, when combined, provide very important data on the existence of a multilateral alliance that reveals the coordinated activities of these forces. These data indicate that this alliance, which came into effect during the Fetret period, was not one-time; on the contrary, it was long enough to continue after Mechmed I’s ascension to the throne and even during the process of Sultan Murad II (1421-1451) enthronement. Ottoman historians do not only remain silent about this bond between these powers but also present the military operations carried out by the sultans against them as independent events. In this respect, this group of sources mentioned above is of great importance in terms of filling the gaps left by Ottoman chronicles. The aim of this article is to revisit the crucial role played by the Byzantine, Turkish and Balkan allies in Ottoman history between 1413-1423 in the light of the information provided by these sources.

Keywords: Byzantine History, Ottoman History, Mechmed I, Murad II, Manuel II Palaiologus, John VIII Palaiologus

10.9737/hist.2021.1032

Tam MetinDetay