Yıl:2018   Cilt: 10   Sayı: 9   Alan: Tarih

  1. Anasayfa
  2. Makale Listesi
  3. ID: 1283

Ottoman Caliphate in the Egyptian Press: Examples from Al-Ahrām, Al-Muqaṭṭam and Al-Manār

Hilal Livaoğlu Mengüç

XIX. sonu ve XX. yüzyıl başında İslam dünyasındaki önemli tartışma konularının başında gelen Hilafet meselesi, Tunus´tan Hindistan´a kadar geniş bir coğrafyayı maddi ya da manevi nüfuzu altında bulunduran Osmanlı Devleti´nin dağılması, Türkiye Cumhuriyeti´nin ilanı ve TBMM´nin Hilafet makamını ilga etmesi sonrasında kaleme alınan hatırı sayılır bir yazın birikimi bıraktı. Hilafet tartışmalarının Mısır ayağı, gerek meselenin teolojik bağlamında Ezher´in ve klasik ulemanın görüşleri üzerinden, gerekse siyasi bağlamda Mısır sarayı, Mısır´daki İngiliz idaresi ve ülkedeki çeşitli siyasi parti programlarının meseleye yaklaşımları üzerinden akademik çalışmalara konu oldu. Bununla birlikte Mısır´da XIX. yüzyılın ikinci yarısından bu yana son derece aktif biçimde devam eden matbuat faaliyetlerini merkeze alarak Mısır´daki Hilafet tartışmalarını konu edinen, özellikle de Mısır´da Osmanlı Hilafetine bakış açısını yansıtabilecek müstakil bir çalışma bulmak zordur. Bu çalışma bu ihtiyaca binaen ortaya çıkmış ve döneminin üç önemli basın organında Osmanlı Hilafeti´ne ilişkin olarak gündeme taşınan yorum ve değerlendirmeleri, iç ve dış siyasetteki gelişmeleri de mümkün olduğu ölçüde dikkate alarak aktarmaya çalışmayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler: Hilafet, Mısır, Osmanlı Devleti, Basın, el-Menâr, el-Ahrâm, el-Mukattam


Ottoman Caliphate in the Egyptian Press: Examples from Al-Ahrām, Al-Muqaṭṭam and Al-Manār

There were many articles penned concerning the matter of the Caliphate, which headed the list of the most important topics of debate in the Muslim world at the end of the 19th and the beginning of the 20 centuries, and also concerning the splitting up of the Ottoman State, which had material and spiritual influence over a wide geography, ranging from Tunus to India, the declaration of the Turkish Republic and the abolition of the Caliphate by the Turkish Grand National Assembly. The Egyptian arm of the debates, from the opinions of both the classic and Azhari scholars, which represented the theological aspect of the issue, or from a political sense, the Egyptian palace, British rule in Egypt, and approach of various political parties in the country, have all been topics of academic research. However it is yet difficult to find an independent study that looks at the Caliphate debate in Egypt, even with its flurry of publications from the second half of the 19th Century continuing until the present time. This study has thus come about as a result of this need and its aim is to convey the commentaries and evaluations of the three important media outlets of that time, regarding the Caliphate under Ottoman sovereignty while, where possible, taking into account developments in both internal and external politics.

Keywords: Islamic History, Islamic Institutions, caliphate, Ottoman Caliphate, Egypt, Press.


154