Yıl:2018   Cilt: 10   Sayı: 9   Alan: Tarih

  1. Anasayfa
  2. Makale Listesi
  3. ID: 1282

Osmanlı'dan Cumhuriyete Milli Kimliğin ve Ulus Devletin İnşasında Tarihin Görselleştirilmesi

Volkan Payaslı

Bu çalışmada Osmanlı ve Türk modernleşmesinin iki ana unsuru olan müze ve arkeolojik çalışmalar incelenecektir. 19. yüzyılda Batı´daki gelişmeleri takip eden Osmanlı aydınları, Avrupa´daki müzelerin durumunu geç de olsa fark etmiş, kıymetli eserlerin yurt dışına kaçırılmasını önlemek ve müzecilik alanında nitelikli insan yetiştirmek için bir takım tedbirler almak zorunda kalmışlardır. Bu amaçla ilk önce Osman Hamdi Bey´in öncülüğünde kazılar başlatılmış, alanında uzaman kişi yetiştirmek üzere Müze-i Hümayun ve Sanay-i Nefise gibi kurumlar oluşturulmuştur. Bu dönemde eser kaçakçılığını önlemek için nizamnameler çıkarılsa da kaçakçılığın önüne geçilememiştir. Geç Cumhuriyet Türkiye´sin de ise ulus-devlet olmanın gereği milli kimliğin inşasında Atatürk´ün öncülüğünde kazı ve müzecilik faaliyetlerine büyük önem verilmiştir. Atatürk, Milli Mücadelenin başlarından itibaren kıymetli eserleri yabancı istilasından korumak için Türk Asar-ı Atikası Atika Müdürlüğünü kurdurmuştur. Cumhuriyet´in ilanı ile birlikte Osmanlı döneminden kalan sarayları müzeye dönüştürerek halka açmıştır. Çalışmada, daha önce kısmi de olsa kullanılmayan Başbakanlık, Cumhurbaşkanlığı Arşiv belgeleri ile TBMM Zabıt Ceridelerinden, dönemin basınına yansıyan yazılardan faydalanılarak litaratürdeki noksanlığın giderilmesi amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, Dolmabahçe Sarayı, Halil Ethem, Müze, Osman Hamdi, Topkapı Sarayı.


Visualization of History in the Construction of National Identity and Nation State From Ottoman to Republic

In this study, two main elements of Ottoman and Turkish modernization, Museum and archeological studies will be examined. The Ottoman intellectuals who followed the developments in the West in the nineteenth century were aware of the status of the museums in Europe and had to take some measures to prevent the abduction of valuable works abroad and to raise qualified people in the field of museology. For this purpose, first excavations were initiated under the leadership of Osman Hamdi Bey. In order to educate people who are proficient in the field, institutions such as Müze-i Hümayun and Sanay-i Nefise. Although regulations were issued to prevent the smuggling of artifacts during this period, smuggling could not be prevented. In the late Republic of Turkey, great importance was given to the excavations and museology activities under the leadership of Atatürk in the construction of national identity as a necessity of being a nation-state. From the beginning of the national struggle, Atatürk established the Turkish Directorate of Antiquities to protect valuable works from foreign invasions. With the proclamation of the Republic, it transformed the palaces from the Ottoman period into museums and opened them to the public. This study aims to contribute to the related literature by using,State Archives of the Prime Ministry of the Republic of Turkey and Presidency documents and articles reflected in the press during that period.

Keywords: Archaeology, Dolmabahçe Palace, Halil Ethem, Museum, Osman Hamdi, Topkapı Place,


280