Yıl:2016   Cilt: 8   Sayı: 2   Alan: Tarih

  1. Anasayfa
  2. Makale Listesi
  3. ID: 770

Şahruh Dönemi Mâzenderân ve Gilan Seyyidleri

Akif RENÇBER

Özet: Hazar Denizi´nin güneyinde yer alan Mâzenderân bölgesi, genel olarak yerel hanedanların idaresi altında siyasî varlığını devam ettirmiş bir bölge olarak bilinmektedir. Eski çağlardan itibaren Timurlu hâkimiyeti de dâhil olmak üzere bu vasfını koruyan Mâzenderân, Moğolların hâkimiyetinden itibaren idarî statüde Horasan ile beraber değerlendirilmişti. Aynı zamanda kışlak olarak kullanılmıştı. Timur´un Maraşî Seyyidleriyle savaşı sonrasında bölgenin idaresi Timurlulara geçti. Timur, bölge idaresini Maraşî hanedanından önce bölgede hüküm süren Çulabî hanedanının bakiyesi İskender Şeyhî´ye vermişse de onun isyanı sonrası merkezden bir idareci atanmıştı. Timur, ölümüne yakın bir dönemde yanında alıkoyduğu Seyyid Kıvamüddin´in torunu Seyyid Ali´yi Âmul´e yönetici atamakla beraber, başkent Sârî´de Timurlu yöneticisi görevine devam etti. Onun ölümü üzerine Şahruh´a ricada bulunan Maraşîlerin diğer mensupları Mâzenderân´a geri döndüler. Bununla beraber Şahruh´un Sârî´deki valisini öldürüp burada yönetimi ele geçirdiler. Âmul´de Seyyid Kemalüddin´in oğlu Seyyid Ali, Sârî´de ise Seyyid Rızaüddin´in oğulları Maraşîler adına Şahruh döneminde hüküm sürmeye başladılar. Bu bölünme seyyidlerin bölgede kendi içlerinde bir iktidar çekişmesi yaşamalarına neden oldu. Bu durum Şahruh´u memnun ediyordu. Ayrıca Rüstemdâr´da bulunan Pâdüspânî hanedanlığı da zaman zaman seyyidlerin kendi aralarındaki mücadelelerden istifade yoluna gitmiştir. Bu arada Maraşîler özellikle Şahruh´un Karakoyunlu Yusuf ile yaptığı savaşlarda Timurlu saflarında yer alarak büyük yararlılıklar gösterdiler.

Anahtar Kelimeler: Şahruh, Seyyidler, Mâzenderân, Gilan, Âmul, Sârî

DOI Number: 10.9737/hist.2016220342


Mazandaran and Gilan's Sayyids in the Perpod of Shahruh

Abstract: Mazandaran located in the south of the Caspian Sea, generally it is known as a region has continued the political entity under the rule of local dynasties. Including the Timurid rule since ancient times, Mazandaran maintained this was its status, also from the domination of the Mongols it was evaluated together with the administrative status in Khorasan. It was also used as a barracks. For the administration of the region Timur war with Marash Sayyids aftermath of the war the domination of region passed to Timurids. Timur had given the district administration to Şeyhk of Alexander then because of his rebellion he appointed an executive from the center. In the near term of Timur´s death, he prevented the grandson of Sayyid Kıvamüddin Sayyid Ali Amul also appointed administrator, but in the capital city Sari the Timurid's manager continued his mission. Other members of the Marash after his death they petitioned to Shahruh then returned to Mazandaran. However, in here they killed the Sharuh's governor then seized region administration. During Sahruh period In Amul Sayyid Ali son of Sayyid Kemalüddin, in Sari, Sayyid Rızaüddin's sons in the name of Marash they ruled. This division in the region to live Sayyid caused a power struggle among themselves. In this case, he was pleased Shahruh. In addition, from time to time in the Sayyid dynasty Padüspani s Rüstemdar went to the benefit of their way struggle between them. Meanwhile, Marash, especially in Shahruh battle with Karakoyuns Joseph showed great usefulness for taking part in the Timurids ranks.

Keywords: Shahruh, Sayyids, Tamerlane, Mazandaran, Gilan, Amul, Sari

DOI Number: 10.9737/hist.2016220342


227