International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2021 Cilt: 13  Sayı: 1  Alan: Tarih

Gülgüney Masalcı Şahin
Hitit Metinlerinde Siyasetname ve Nasihatname Literatüründen İzler
 
Bir kimsenin yapması ya da yapmaması gereken şeyler için edilen nasihatler, binlerce yıl boyunca kayıt altına alınmıştır. Bunlardan kimisi hükümdarlar ya da onların veliahtları için devlet yönetimi üzerine kaydettirilmiş ve siyasetname olarak anılmış; kimisi de devletin ileri gelenlerinin yapması gerekenler olarak yazdırılmıştır. Bu anlayış çerçevesinde yapılan belge kaydı, çok uzun yıllar boyunca pek çok kültürde yer edinmiştir. Hititçe çivi yazılı belgelerde nasihatname ya da siyasetnamelerin izlerine rastlanır. Bu çalışmada nasihatname ya da siyasetname ismiyle literatür haline gelen türün, Hititçe metinlerde ne şekilde ve sıklıkla yer aldığı üzerinde durulacaktır. Bunlar ayrı bir literatür olarak kaydedilmese de vasiyetnamelerde, saray kroniklerinde, bazı direktif metinleri ile kimi antlaşma metinlerinin içinde görülür. Bu metinlerde; bir kralın sahip olması gereken vasıfları, yakın çevresi ve halkına nasıl davranması gerektiği, devletin ileri gelenlerinin halkla ilişkilerinin nasıl olması gerektiği gibi konuların, yoksulların haklarına sahip çıkılması, zenginin lehine davranılmaması, adaletli olunması gibi tavsiyeler çerçevesinde ele alındığı gösterilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler: Nasihatname, Siyasetname, Hititler, Çivi yazılı belgeler

DOI Number: 10.9737/hist.2021.975

The Traces of Siyasetname and Nasihatname in Hittite Texts
 
The advices, which means something that someone should or should not do, have been recorded for thousands of years. Some of them especially regarding the state government were written for the rulers or their successors and were referred as siyasetname (political treatise) whereas some included the responsibilities of the dignitaries. Documentation having been carried out within the framework of this understanding has existed in many cultures for many years. Therefore, the traces of nasihatnames or siyasetnames can also be found in Hittite cuneiform documents. In this study, it will be discussed that how and to what extent the genre with the name of nasihatname or siyasetname was mentioned in Hittite texts. Although these are not recorded separately as advice literature, they can be seen in testaments, palace chronicles, some instruction texts and some treaty texts. The issues like the qualities of a good king should have, how he should treat his dignitaries and his people, how the dignitaries should behave to the people, how to protect the rights of poor people and how to avoid from behaving in favor of rich people and how to be fair are seen in the documents handled.

Keywords: Advice, Nasihatname, Siyasetname, Hittites, Cuneiform documents

DOI Number: 10.9737/hist.2021.975

Tam MetinDetay