International Journal of History ISSN: 1309 4173 (Online) 1309 4688 (Print)

Yıl:2018 Cilt: 10  Sayı: 6  Alan: Tarih

Günnur AYDOĞDU
Reform Öncesi ve Sonrasında Emevi Dönemi Altın ve Gümüş Sikkeleri
 
Bu çalışmada, Emeviler Dönemi’nde bastırılan altın ve gümüş paraların, Abdülmelik b. Mervan zamanında gerçekleşen sikke reformunun öncesinde ve sonrasında gösterdiği gelişme/değişme aşamaları, bunların detaylandırılması ile gelişmelerin ekonomik ve siyasi tarihle ilintilerinin tartışılması amaçlanmıştır. Konuyla ilgili kaynaklarda geçen görüşlerden de bahsedilerek ilaveler yapılmış ve tartışılmaya çalışılmıştır. Emevi dönemi paralarının kronolojik gelişim/değişim aşamaları, belli bir ilerleyiş dâhilinde ve özellikle ekonomik ve siyasi tarih doğrultusunda yol almıştır. Bizans ve Sasani paralarının bir takım değişiklik ve ilavelerle taklit edilerek kullanılması bu aşamaların bir parçasıdır. Genel kabul görmüş bir tanımlamayla Arap-Bizans olarak adlandırılan taklit sikkelerin arka yüzünde yer alan basamaklı platform üzerindeki Hıristiyanlık alameti haç betiminin değiştirilerek haçın kaldırılması, Muaviye döneminin siyasi gelişmeleri özellikle Bizans’la olan münasebetler takip edildiğinde anlaşılabilmektedir. Haç betiminin, Müslüman Araplar tarafından Hristiyanlığın sembolü olmasının ötesinde, rakip Bizans İmparatoru olarak algılanıp tanımlandığı kanaati oluşmaktadır. Hem rakip imparatorun gücünün bir siyasi sembolü, hem de Hıristiyan ikonu olarak tapınılan bir nesne durumundaki haç, İslami yorumda, ilk aşamada değiştirilmesi gereken unsur olarak görülmüş olmalıdır. Sasani drahmilerinin arka yüzünde bulunan ve Zerdüşt dinine gönderme yapan üzerinde ateş yanan sunak/altar betiminin değiştirilmeden aynen uygulanmaya devam edilmesi ise, haç unsurunda olduğu gibi bunun Sasani güç ve üstünlüğünün bir sembolü olarak görülmediği; sadece göze batmayan bir ritüel objesi gibi algılandığından değiştirilmediği sonucu ortaya çıkmaktadır. Abdülmelik b. Mervan yönetiminin 697 yılında tamamladığı sikke reformuyla birlikte, üzerinde hiçbir figür ihtiva etmeyen, tamamen yazı unsuru ile oluşturulmuş sikke tasarımları, dini ibareler ve ayetler içermektedir. Tarihi kaynaklarda bu yeni sikke basımına ilişkin çeşitli anlatımlar bulunmakla birlikte, konuyu sadece anlık olaylarla açıklamak eksik olacaktır. İslami tanımlı ve geçerli bir para basımı gayesinin de ötesinde, güçlü bir imparatorluk kurma ve güçlü bir imparator olma azmi ve gayretinde olan Abdülmelik, her yere kolaylıkla ulaşabilen ve etkili bir propaganda aracı olan sikkelerden bu anlamda faydalanmayı tercih etmiş olmalıdır. Şartlar oluşup vakti geldiğinde de uygulama yoluna gitmiştir denilebilir.

Anahtar Kelimeler: İslam Sikkeleri, Emevi Sikkeleri, Arap-Bizans Sikkeleri, Arap-Sasani Sikkeleri, Abdülmelik Sikke Reformu.

DOI Number: 10.9737/hist.2018.632

Pre-reform and Post-reform Umayyad Period Gold and Silver Coins
 
In this study, it is aimed to be discussed the development/chance stages of gold and silver coins which were minted during the Umayyad period in the pre and post coinage reform that took place during the reign of Abdulmelik b. Marwan, the elaboration of these stages, and their relation with economic and political history. The opinions found on the sources related to the topic were also mentioned, supplemented, and discussed. The chronological development/change stages of the Umayyad coins have progressed within a certain pace, especially in the direction of economic and political history. The use of Byzantine and Sassanian coins by imitating through a number of alterations and additions is a part of these stages. With a generally accepted definition called as Arab-Byzantine, the removal of the cross that takes part on the stepped platform on the reverse of the coins as the symbol of Christianity from the imitation coins can be understood when the political developments of the Mu’awian period, especially the relations with Byzantine, are followed. Beyond being a symbol of Christianity, the idea that the cross is perceived and defined as a rival Byzantine emperor by the Muslim Arabs occurs. The cross, as both the political symbol of the opponent empire’s power and an object that is worshiped as a Christian icon, must have been seen as an element to be changed in the first step of Islamic interpretation. However, the fact that the altar with fire on the back of the Sasanian drachmas and referring Zoroastrianism is still practiced unchanged means that it is not seen as the symbol of Sasanian power and superiority but only perceived as a ritual object that does not offend the eye. With the coinage reform completed by the reign of Abdulmelik b. Marwan in 697, coin designs, which were completely made up of inscriptions without any figures, contain religious phrases and verses on them. Although there are various narrations about the new coinage, it would be incomplete to explain it only with instant events. Beyond aiming to mint Islamic and valid coins, Abdulmelik who has determination to establish a powerful empire and be a powerful emperor should have prefer to benefit from the coins that are easily accessible everywhere and effective propaganda tools in this sense. It is possible to say that when the conditions were in place, he went into practice.

Keywords: Islamic Coins, Umayyad Coins, Arab-Byzantine Coins, Arab-Sasanian Coins, Abdulmelik’s Coinage

DOI Number: 10.9737/hist.2018.632

Tam MetinDetay